Mensen
Boeren en burgers
Terug naar hoofdmenu
Mensen > Boeren en burgers
Producent
Boeren en burgers
Nichemarkten
Consumptie

Het gedragspatroon van de verbruiker is door de jaren heen sterk veranderd. We zijn met zes miljard mensen op deze aardbol. Als deze zes miljard mensen het consumptiepatroon van de Europeanen zouden overnemen, dan zouden we drie of vier aardbollen nodig hebben om iedereen te voeden.


Producentgericht

In de jaren vijftig was de voedselvoorziening een prioritaire maatschappelijke opdracht, na de traumatische ervaringen van hongersnood tijdens W.O. II. De productiecapaciteit van de landbouw en ook van de voedingsindustrie moest en zou stijgen. Productiviteit, kwantiteit en kostenbeheersing waren hierbij sleutelbegrippen. De voornaamste bekommernis was: voldoende voedsel produceren tegen een aanvaardbare prijs.


Consumentgericht

Vanaf de jaren negentig kiest de samenleving voor voedsel dat gezond, voedzaam en smakelijk is. Dat voedsel moet ook nog volgens milieu- en diervriendelijke methoden geproduceerd zijn. Daardoor is in de voorbije jaren het kwaliteitsverhaal van ons voedsel verruimd van louter de kwaliteit van het product zelf naar de productieomstandigheden.
De land- en tuinbouwsector maakt nu de omschakeling van productgericht naar consumentgericht produceren. Vandaag moet het begin van de voedselketen weten wat de consument aan het einde van de keten vraagt.
Het Europees landbouwbeleid ondersteunt deze trend. De kwaliteit van de productie primeert. De consument stelt zich vragen bij de manier waarop zijn voedsel geproduceerd wordt. Vandaar dat de land- en tuinbouwsector aan zoveel regels moet voldoen (bescherming grondwater, oppervlaktewater, dierenwelzijn, meststoffen, residu, onkruidbestrijding, dierziekten).
Hoe je het ook draait of keert, de consument stuurt de productie. Het koopgedrag van de consument bepaalt wat de distributie aanbiedt en wat de landbouw zal produceren aan welke prijs.

 

Verbruik per inwoner

De gemiddelde Vlaming heeft nu totaal andere eetgewoonten dan vijftig jaar geleden. Dit is wel begrijpelijk, aangezien onze voedingsgewoonten intussen sterk zijn geëvolueerd en er een enorme verscheidenheid is gegroeid in het aanbod aan voedingsproducten.
Enkele opvallende zaken in het thuisverbruik van verse voedingsproducten. De consumptie van melk daalt, die van kaas stijgt. Brood en verse aardappelen zijn ook al minder gegeerd. Het verbruik van vers vlees en verse eieren daalt, het eten van fruit en groenten blijft stabiel. De Vlaming heeft duidelijk wel goesting in het aangeboden assortiment groenten en fruit. Jaarlijks verorbert de gemiddelde Vlaming 10 kg tomaten, 9 kg wortelen, 7,2 kg ajuin, 7 kg koolsoorten (waaronder 3 kg bloemkool), 6,6 kg witloof, 4,2 kg soorten sla, 3 kg prei, 2 kg champignons en 1,4 kg selderij. In de categorie fruit scoren appels het best met een verbruik per hoofd van 18 kg per jaar.
In 2005 bedroeg het aandeel in het gezinsbudget dat aan voeding werd besteed 12%; het was nog nooit zo laag geweest (bron: GfK). In 1980 bedroeg dat aandeel nog 18% en in 1950 ging bijna de helft van het gezinsbudget naar voeding. En toch geeft de moderne consument duidelijk de voorkeur aan voedingsproducten met een hoge toegevoegde waarde. In plaats van een  volledige braadkip koopt men filets of verwerkte producten van de kip; dat zijn wel duurdere producten. In plaats van verse melk te drinken, eten we liever yoghurt, slagroom, kaas of pudding. Gemiddeld kost een liter volle melk 0,77 euro. Chocomelk kost 0,95 euro. Fruitdranken op basis van melk zijn nog duurder: 1,16 euro/l. Magere yoghurt kun je al kopen vanaf 0,99 euro/kg, maar wil je een hippe versie, dan betaal je meer. Yoghurt met toevoeging van Omega3 kost 3,58 euro/l.
We eten bovendien niet alles op. Uit onderzoek blijkt dat een gemiddeld gezin 165 kg eten in de vuilnisbak gooit omdat het (zogezegd) over zijn vervaldatum is of omdat het niet meer fris is om te eten. Dit weggooigedrag vertegenwoordigt een kostprijs van 330 euro per jaar.
Voer eens voor jezelf de weggooitest uit op de website van de Intergemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid (IMOG). Met deze test kun je nagaan hoeveel eten je uit de ijskast haalt om in de vuilnisbak te kieperen. Ga naar www.imog.be/weggooitest.html en bevraag jezelf heel eerlijk.


Foto binnenkant warenhuis, voeding of etende mensen


En toch willen we met z'n allen gezond eten. We kiezen duidelijk voor kwaliteitsvolle producten. Maar verraadt ons voedingspatroon niet iets anders? De voedingsdriehoek is de basis voor een gezond samengesteld dieet dat voldoet aan onze lichamelijke behoeften. Hoe hoger een voedingsproduct in deze driehoek staat, hoe minder we ervan nodig hebben om gezond te leven. Onderaan de driehoek is een extra element toegevoegd, namelijk de lichaamsbeweging. Net zoals voeding, hebben we ook daarvan onze dagelijkse portie nodig.
Zo, vergelijk nu maar eens de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden voeding, met wat we gemiddeld samen als 'goede Belg' dagelijks verorberen. Commentaar is overbodig.

   
Reële dagelijkse inname 
Aanbevolen dagelijkse inname
Water
1,2 liter
1,5 liter
Aardappelen
4 stuks
3 tot 5 stuks
Fruit
0,8 stuks
2 tot 3 stuks
Groenten
138 gram
350 gram
Vlees, vis, eieren en vervangproducten
161 gram
75 tot 100 gram
Smeervetten
21 gram
Matigen
Graanproducten
4 sneden
5 tot 12 sneden bruin brood
Melkproducten
1 glas
3 tot 4 glazen
Kaas
1,5 sneden
1 tot 2 sneden
Restgroep
481 gram incl. alcoholische dranken 
Niet nodig
Lichaamsbeweging  
27% van de bevolking neemt 30 minuten lichaamsbeweging 
30 minuten (volwassene)


Bron: Belgische voedselconsumptiepeiling 2004, verwerkt door NICE

 

  

Meer lezen

www.vlam.be promoot onze land- en tuinbouwproducten. Je vindt op deze website allerlei informatie, zowel productinformatie, tips over producten, als recepten met tal van onze land- en tuinbouwproducten als ingrediënten. Een aanrader!


Het voedingsinformatiecentrum NICE gunt ons op www.nice-info.be/ een blik op voeding en gezondheid. Je leest op deze site wetenschappelijke artikels en krijgt tips en advies. Je kunt er ook terecht om heel wat educatief materiaal aan te vragen.


De kwaliteitsgaranties voor alle voedingsmiddelen worden toegelicht op www.voedingsinfo.org. Dit is een zeer interessante site van de Federatie van de Voedingsindustrie in België. Je verneemt meer over de voedselketen, gezondheid, voedselveiligheid en kwaliteit. Je leest er ook het verslag van een studie over de eet- en leefgewoonten van de Belg in 2005.

 

 

 

 



Thuisverbruik van verse voeding in Vlaanderen (in kg per inwoner)
   

1950
1997  
2000  
2005  
Melk
liter/inwoner
-
66
64
58
Kaas
kg
-
9
10
11
Aardappelen
kg
159
43
43
38
Brood
stuks/inwoner  
100 kg 
104 
104
87
Fruit
kg
-
83
87
85
Groenten
kg
-
61
60
62
Vlees
kg
43
37
34
30
Gevogelte en wild 
kg
-
12
12
12
Eieren
kg
13
97
87
81
Vis
kg
-
9
8
7

Bron: GfK Panelservices Benelux, VLAM


 

Figuur. Thuisverbruik van verse producten: kaas en consumptiemelk

 

 

 

Figuur. Thuisverbruik van verse producten: brood en aardappelen

 

 

Figuur. Thuisverbruik van verse producten: fruit en groenten

 



Voedingsdriehoek


 bron: NICE

 

 



Print
Zoek
Sitemap
Contact