Beleid
Hoe het begon
Terug naar hoofdmenu
Beleid > Hoe het begon
Hoe het begon
1800-1850: schaarste
1870: grote crisis
1880-1950: vooruitgang
Vanaf 1950: schaalvergroting
vanaf 2000: nieuwe wegen
Jagen en verzamelen

Honderdduizenden jarenlang was jagen en verzamelen de enige manier waarop mensen aan hun voedsel kwamen. Deze levenswijze was uiterst stabiel en duurzaam, maar het aantal mensen dat in een bepaald gebied kon overleven was beperkt. Zij stonden immers aan de top van de voedselketen. Ze waren de hele dag bezig met het verzamelen van hun voedsel. Als de voorraad in het gebied op was, trokken de mensen naar een andere regio.


Ongeveer 10.000 jaar geleden begonnen de methoden waarmee mensen hun voedsel verwierven op een aantal plaatsen te veranderen. En dat betekende het ontstaan van de landbouw.
Dit proces zorgde voor een fundamentele verandering in de menselijke geschiedenis en maakte alle daaropvolgende ontwikkelingen in de menselijke samenleving mogelijk. Geschiedkundigen spreken over de 'neolithische revolutie': het ontstaan van landbouw met permanent georganiseerde samenlevingen en steden tot gevolg. Deze revolutie was zeker niet gepland. Deze veranderingen voltrokken zich over een hele lange periode van minstens vier- of vijfduizend jaar. De bijdrage per generatie was gering. Er is dus in deze overgang geen duidelijke scheiding te maken tussen jagen en verzamelen enerzijds en landbouw en veeteelt anderzijds.


Een uitleg waarom men op landbouw overging, is moeilijk te geven. De verklaring die vandaag het meest gehoord wordt, is te zoeken bij de bevolkingsdruk. Door de toename van de bevolking werd het territorium voor jagen en verzamelen steeds kleiner en ging men bepaalde, extensief aanwezige methoden intensiveren en verbeteren; kortom, men begon aan landbouw te doen.


Een dergelijke vorm van landbouw was zeker geen gemakkelijk alternatief voor het jagen en verzamelen. Het vergde een behoorlijke inspanning en als de oogst mislukte, was er zeker geen sprake van grotere bestaanszekerheid. Toch lukte het. De productie steeg, de voedselvoorraad ook, en het aantal mensen evenzeer. Dit proces creëerde een vicieuze cirkel waardoor men niet meer terugkon en uiteindelijk waren mensen verplicht om deze tijdrovende, intensieve manier van voedselproductie (landbouw en veeteelt) voort te zetten.



Print
Zoek
Sitemap
Contact